صفحه‌ی اول » اخبار منطقه‌ی قره‌داغ » اخبار کلیبر » معرفی آثار تاریخی: امام‌زاده شاه قاسم کلیبر

معرفی آثار تاریخی: امام‌زاده شاه قاسم کلیبر

بقعه‌ی شریف امامزاده شاه قاسم در ۶۵ کیلومترى شمال کلیبر و در روستاى «پیرلر» واقع شده است. مقبره در انتهای روستا و در بلندى تپّه‏‌یى قرار گرفته که مشرف بر روستاى پیرلر و مناطق سرسبز اطراف مى‏باشد. دورنمایى بسیار باشکوه و با عظمت داشته و مناظر طبیعى آن چشم هر زایرى را خیره مى‌‏کند. از ۶۵ کیلومتر راه کلیبر به روستاى پیرلر تمام مسیر آسفالت مى‏‌باشد.

امامزاده شاه قاسم

مجموعه بناى امامزاده از یک بقعه با اتاق ورودى و یک حسینیه و یک مسجد و دو باب زائرسرا در محوّطه‌ی امامزاده و سه باب انبارى بزرگ در زیر زمین امامزاده تشکیل شده است. دور تا دور امامزاده محصور مى‏‌باشد. بقعه‌ی آباد و پر رونقى است و در طول سال زایرین بى‌شمارى براى زیارت این امامزاده و استفاده از مناظر طبیعى منطقه به این محل مسافرت مى‌‏نمایند. کل مساحت بناى امامزاده در حدود ششصد متر مربّع و ابعاد بقعه‌ی امامزاده ۵×۵ متر می‌باشد؛ بنایى قدیمى است که از چهار ستون آجرى تشکیل یافته و روى آن گنبد بقعه استوار شده است. زیر گنبد ضریح آلومینیومی بر روى قبر آن بزرگوار نصب شده است. دیوارهاى جانبى بقعه‌ی امامزاده تا اطراف ۱۲۰ سانتى‏متر سنگ کارى شده و مابقى گچ‌کارى شده است.

سر در ورودى بقعه از قدمت تاریخى آن حکایت دارد و با یک اتاق ۵×۳ از سمت راست به بقعه و از سمت چپ به حسینیه‌ی امامزاده به ابعاد ۵×۱۰ متر راه دارد.

در ضلع غربى امامزاده، مسجد نسبتاً بزرگ و بقعه‌ی امامزاده به ابعاد ۱۲×۸ متر ساخته شده که کلاً مفروش است. در ضلع جنوبى محوّطه‌ی امامزاده، دو باب زایرسرا به ابعاد ۴×۴ متر ساخته شده که در اختیار زایرین قرار مى‌‏گیرد. بناى بقعه قدیمى و تاریخى است.

آقاى ایرج افشار در کتابش مى‏‌نویسد: «مقبره، با قدمت ۴۸۵ ساله به دوره صفویّه مربوط مى‌‏باشد».

حسین دوستى از وجود امامزاده در این منطقه خبر داده و در رابطه با قدمت آن مى‌‏نویسد: «مقبره‌ی شاهزاده قاسم که به روایتى برادر حضرت امام رضا (ع) مى‏‌باشد در روستاى «پیرلر» به فاصله‌ی پنجاه کیلومترى واقع شده و منسوب به دوره‌ی اسلامى است. مقبره با قدمت ۴۸۵ ساله به دوره‌ی صفویّه مربوط می‌شود و بعضى آن‏‌ها را به دوره‌ی ساسانى نسبت مى‌‏دهند».

سیّد جمال ترابى طباطبایى مى‏‌نویسد: «بقعه‌ی شاه قاسم در قریه‌ی پیرلر در هفتاد کیلومترى شمال کلیبر واقع شده است».

در سیماى میراث فرهنگى آذربایجان شرقى آمده است:

«این امامزاده در روستاى «پیرلر شاه قاسم» از توابع کلیبر واقع و در بین مردم شهرستان اهر، کلیبر و حاشیه‌ی رود ارس از منزلت ویژه‏‌یی برخوردار است. از بناى اوّلیه‌ی بقعه تنها سر درِ آن باقیمانده که احتمالاً مربوط به دوره‌ی صفویّه است».

مردم منطقه اعتقاد دارند که امامزاده شاه قاسم از اولاد حضرت امام موسى بن جعفر ‰ است و از اجداد خود نقل مى‌‏کنند که بعد از تشریف فرمایى حضرت على بن موسى‌الرضا ‰ به خراسان، جمعى از خاندان آن حضرت به شوق دیدار آن بزرگوار و امام همام و عظیم‌الشأن عازم ایران شدند، ولى مأموران مأمون، خلیفه‌ی عبّاسى با تعقیب و دستگیرى این عزیزان، آن‏‌ها را شهید کردند و از جمله‌ی آنان شاه قاسم بود که در این منطقه شهید شده و در خاک آرمیده است.

حسین دوستى در مورد معرفى آرامگاه امامزاده حضرت قاسم بن موسى الکاظم ‰ مى‏‌نویسد:

«یکى از اعضاى خاندان امام رضا؛‰ امامزاده قاسم، برادر حضرت امام رضا ‰ است که به شوق دیدار برادر، پاى در رکاب کرد. و به دنبال برادر به ایران آمده است. لیکن بعد از شهادت حضرت امام رضا، مأموران دستگاه بنى‌عبّاس در جست‌و‌جوى علویانِ رضوى تجهیز مى‏‌شوند و جست‌و‌جوى خانه به خانه شروع مى‏‌شود. حضرت قاسم در کسوت ناشناس، خود را به کوه‏‌هاى قره‌داغ واقع در ارسباران مى‏‌رساند. منطقه‌ی کوهستانى ارسباران در استان آذربایجان شرقى به استناد وجود بقاع متبرکه، یکى از پناه‌گاه‏هاى سادات علوى بوده است، بدین ترتیب حضرت قاسم بن موسى الکاظم ‰ روستا به روستا طى مسیر کرده، به روستاى «ازتى کندى» [اوتی کندی صحیح است / سئحراما] از روستاهاى تابعه‌ی شهرستان کلیبر مى‏‌رسد، در خانه‌ی مردى بنام «حاجى قره» میهمان مى‏‌شود. «حاجى قره» از شیعیانى بود که شیعه بودن خود را مخفى نگه مى‏‌داشت اما از آن جائی‌که مدام خبرهایى از مهاجرت سادات علوى مى‌‏شنید، خود را همیشه براى پذیرایى از خاندان پیامبر ‹ آماده نگه مى‏‌داشت. براى این‏‌که بداند کدام یک از مهمان‏‌هایى که به خانه‌ی او مى‌‏رسند از اهل بیت پیامبر مى‏‌باشند، اتاقى تمیز و آماده ولى قفل کرده، مهیا کرده بود که هر گاه میهمان او از یکى از امامزادگان باشد، قفل اتاق به قدرت امامت، به خودى خود باز خواهد شد. موقع تشریف فرمایى حضرت امامزاده قاسم بن موسى الکاظم قفل اتاق به خودى خود باز مى‏‌شود، «حاجى قره» با شادمانى دست و صورت امامزاده را مى‏‌بوسد و با او عهد مى‏‌بندد که تا پاى جان از امامزاده دفاع کند و همیشه در خدمتش بکوشد. بعد از مدّتى مأموران حکومتى از حضور امامزاده مطلع شده و جهت دستگیرى ایشان وارد روستا مى‏‌شوند، در درگیرى چند روزه‏‌یی که بین مأمورین بنى‌عبّاس و خانواده‌ی «حاجى قره» انجام مى‏‌گیرد، امامزاده به شهادت مى‏‌رسد و حاجى قره پیکر مطهّر امامزاده را به روستاى «پیرلر» در پنجاه کیلومترى شهرستان کلیبر مى‏‌برد و در بالاى تپّه‏‌یی دفن مى‏‌کند».

با این حال متأسّفانه شجره‌نامه‌ی دقیق این امامزاده به دست نیامده و تاریخ ولادت و شهادت‌شان معلوم نمى‌‏باشد. ولى این بقعه‌ی متبرکه مورد توجّه و احترام اهالى منطقه مى‏‌باشد.

از سال ۱۳۸۲ تا به حال اداره‌ی اوقاف و امور خیریّه‌ی اهر [که به دلیل فقدان اداره‌ی اوقاف در کلیبر، امور مربوطه در این شهرستان را عهده‌دار بود] با همکارى هیأت أمناى امامزاده نسبت به مرمّت و بازسازى بقعه‌ی شریف و ساختمان‏‌هاى مجاور آن اقدام نموده‌اند. با ساخت و نصب ضریح جدید آلومینیومى بر جلوه‌ی معنوى آن افزوده شده است و نیز با ساخت راه ورودىِ اصلى امامزاده از طرف روستا به طول یک کیلومتر و آسفالت شدن آن، امکان دسترسى آسان و راحت خودروها به محوّطه‌ی امامزاده فراهم شده است.

این امامزاده داراى امکانات رفاهى از قبیل آب، برق و تلفن است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نه − 3 =

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: